Lobbyen is niet het probleem. Het is de dekmantel. Want waar de ene partij ‘belangen behartigt’, kruist de andere al lang de grens naar netwerkverstrengeling — een stelsel van vriendjespolitiek verpakt in zakelijke termen, waarin macht niet wordt gevraagd, maar gewoon blijft zitten.
Men zegt: ‘Lobbyen is legitiem. Het is democratisch.’ Ja. Tot het ophoudt. Tot de belangen niet meer worden behartigd — maar ingebouwd. Tot de grens tussen advies en invloed niet meer zichtbaar is, omdat beide op dezelfde stoel zitten.
Grote bedrijven, brancheorganisaties, overheden — ze praten over transparantie, terwijl ze in stilte fusies van belangen sluiten. Een voormalig staatssecretaris wordt bestuurslid. Een ex-redacteur wordt adviseur. Een oud-minister wordt commissaris. En niemand noemt het netwerken. Men noemt het ‘ervaring inzetten’.
Maar wie altijd in dezelfde kringen blijft draaien, produceert geen innovatie. Hij produceert zelfversterking. En in de media, waar een handvol namen dertig jaar lang dezelfde posities bezet houdt, is dat precies wat er gebeurt: een economie van herkenning, niet van prestatie.
Het verschil tussen lobbyen en netwerkverstrengeling? Lobbyen is zichtbaar. Je weet wie wat wil. Netwerkverstrengeling is structureel. Je weet niet wie er wint — maar je weet wel dat het nooit de buitenstaander is.
De toekomst van de media-economie is niet in handen van degene die het beste kan lobbyen — maar van degene die buiten de kring staat. De maker zonder titel. De onbekende met een platform. De outsider met een algoritme.
Want waar netwerken verharden, ontstaat vacuüm. En in dat vacuüm groeit de echte macht: die van degenen die niets hoeven te vragen — omdat ze het publiek al hebben.
Must-watch moment? Wanneer een besluit wordt genomen in een commissie waarvan de helft ooit in dezelfde redactie zat. Dan is de democratie niet gelobbyd — hij is gemanaged.
Met zakelijke groet,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business