Minder geld, zelfde gretigheid

Vakantiegeld als economisch stressindicator – wie had dat gedacht? Toch is daar nu duidelijke data. Het extraatje dat miljoenen Nederlanders in juni in hun rekening zien landen, blijkt dit jaar voor veel werknemers kleiner te zijn dan in 2025. En dat terwijl inflatie en levensduurheid op hetzelfde niveau blijven plakken als een warme biertje aan een terrastafel in Rotterdam Centraal.
De cijfers vertellen geen verhaal van structurele herverdeling, maar van puur toeval in beloningsbeleid. Een werknemer bij een middelgroot bedrijf in de meta-industrie incasseert een terugval van 8 euro ten opzichte van vorig jaar. Een collega in de chemie, met soortgelijke functie, ontvangt juist 217 euro méér. Geen logica, geen formule – slechts het lokaal gepruts van cao-onderhandelaars die denken dat indexering iets te maken heeft met spiritualiteit.
De kern ligt in de cao-uitkomsten van het afgelopen jaar. Waar bedrijven onder druk stonden van marginale terugval in de omzetgroei, werd het vakantiegeld gebruikt als buffer – niet als beloning, maar als slagingsmiddel. In sectoren met sterke vakbonden, zoals zorg en publieke dienstverlening, werd het bedrag vaak beschermd of zelfs verhoogd. In detailhandel en logistiek? Daar werd gesneden, want de winstgevendheid staat onder druk van e-commercevertragingen en loonkloven in oost-west richting.
Maar hier komt de rekening: consumentenbestedingen in de zomermaanden staan op scherp. Lagere vakantiethuiskomst betekent lagere consumptie in de V&D-achtige winkelstraten van Eindhoven en Utrecht. En wie denkt dat streamingabonnementen die leemte opvullen, heeft de ROI van een bioscoopbon niet begrepen. Prime Video en Videoland profiteren van tijd in huis, maar niet van armoe. Geen geld, geen Netflix.
De prognose? Dit is geen trend, dit is symptoom. Een symptoom van een arbeidsmarkt die zich niet meer kan veroorloven emotionele beloning. Vakantiegeld wordt steeds vaker een variabele kostenpost, geen rechtenverklaarde bonus. En zolang bedrijven geen schaalvergroting forceren via internationale expansie of digitalisering, blijft het gepruts op de cao-afdeling het enige strategische instrument.
Met zakelijke groet,
Maurits Droogleever Fortuyn
Hoofdredacteur Redia.nl | Media Business